معافیت بیمه کارگاه‌های تا پنج نفر؛ چه چیزی تغییر کرده است؟
یکی از عبارت‌هایی که سال‌ها میان صاحبان کسب‌وکارهای کوچک شنیده می‌شود این است:
> اگر کارگاه کمتر از پنج نفر نیرو داشته باشد، سهم کارفرما معاف است.
این جمله اگر بدون توجه به شرایط و تغییرات قانونی استفاده شود، می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
قانون معافیت کارفرمایانی که حداکثر پنج نفر کارگر دارند سابقه طولانی دارد، اما شرایط استفاده از آن و میزان مشارکت دولت ثابت نمانده است.
اصل معافیت چیست؟
قانونی برای معافیت از پرداخت سهم بیمه کارفرمایانی که حداکثر پنج نفر کارگر دارند وجود دارد.
اما صرف اینکه یک شرکت پنج نفر یا کمتر کارگر داشته باشد الزاماً به این معنی نیست که هر فعالیتی و با هر شرایطی مشمول تمام مزایای این قانون است.
نوع کارگاه و سایر شرایط قانونی نیز باید بررسی شود.
بنابراین قبل از محاسبه باید اصل شمول کارگاه احراز شود.
برنامه هفتم چه تغییری ایجاد کرد؟
بند «د» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، درباره بخشی از این معافیت حکم جدیدی دارد.
طبق این حکم، برای کارفرمایانی که درآمد سالانه آن‌ها از حد مشخص‌شده در قانون بیشتر است، میزان معافیت ۲۰ درصدی سهم کارفرمایی طی سال‌های اجرای برنامه به‌صورت سالانه نیم واحد درصد کاهش پیدا می‌کند.
بنابراین نباید تصور کرد درصد معافیت برای تمام مشمولان تا پایان برنامه بدون تغییر باقی می‌ماند.
درآمد کارفرما اهمیت پیدا کرده است
یکی از نکات مهم حکم جدید این است که کاهش پلکانی برای گروهی از کارفرمایان بر اساس میزان درآمد سالانه مطرح شده است.
معیار قانونی به پانزده برابر معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم ارجاع می‌دهد.
بنابراین برای تعیین وضعیت دقیق یک کارگاه، فقط تعداد کارکنان کافی نیست.
اطلاعات درآمدی نیز ممکن است اهمیت داشته باشد.
مازاد بر حداقل دستمزد چه می‌شود؟
قانون برنامه هفتم یک نکته بسیار مهم دیگر نیز دارد.
مشارکت دولت بابت سهم کارفرمایی در این معافیت تا سطح حداقل دستمزد در نظر گرفته شده و سهم مربوط به مازاد دستمزد بر حداقل، به‌طور کامل بر عهده کارفرما قرار می‌گیرد.
این موضوع برای کارگاهی که کارکنان آن بیشتر از حداقل حقوق دریافت می‌کنند اهمیت زیادی دارد.
برای مثال اگر کارمند حداقل‌بگیر نباشد، نباید تصور شود تمام سهم کارفرمایی مربوط به کل حقوق او الزاماً تحت معافیت قرار می‌گیرد.
آیا تکلیف ارسال لیست از بین می‌رود؟
خیر.
معافیت از بخشی از سهم کارفرما به معنی حذف تکلیف بیمه‌ای نیست.
کارفرما همچنان باید وضعیت کارکنان را مطابق مقررات اعلام کند و لیست و اطلاعات مورد نیاز را ارسال کند.
معافیت صرفاً درباره نحوه تأمین بخشی از حق بیمه است.
چرا شرکت‌های کوچک باید این موضوع را جدی بگیرند؟
در یک شرکت کوچک اختلاف چند درصدی بیمه چند نیروی شرکت ممکن است در یک ماه رقم بزرگی نباشد.
اما اگر محاسبه اشتباه برای چند سال ادامه پیدا کند، مجموع بدهی می‌تواند قابل توجه شود.
همچنین در صورت شناسایی اشتباه در آینده ممکن است مسئله همراه با جرایم و فرایند اداری پیگیری شود.
قبل از استفاده از معافیت چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
حداقل باید روشن باشد:
- آیا نوع فعالیت کارگاه مشمول قانون مربوط است؟
- تعداد کارکنان چگونه محاسبه شده است؟
- وضعیت درآمدی کارفرما چیست؟
- دستمزد هر کارمند چقدر است؟
- چه بخشی از دستمزد در محدوده معافیت قرار می‌گیرد؟
- درصد معافیت قابل اعمال در سال جاری چقدر است؟
اگر پاسخ یکی از این سؤالات روشن نیست، بهتر است قبل از ارسال لیست یا محاسبه حق بیمه بررسی دقیق‌تری انجام شود.
اشتباه رایج
بزرگ‌ترین خطا این است که یک قاعده قدیمی را بدون بررسی تغییرات جدید ادامه دهیم.
جمله:
> «ما همیشه پنج‌نفره بودیم و بیمه همین‌طور محاسبه می‌شد.»
مبنای مناسبی برای تصمیم سال جدید نیست.
قوانین، آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های اجرایی ممکن است تغییر کنند.
در موضوعات بیمه‌ای، سابقه انجام یک کار لزوماً اثبات نمی‌کند که روش فعلی نیز درست است.